Historia

Sezony w ekstraklasie

MKS Stal Brzeg / Kama Brzeg / KS Cukierki Odra Brzeg - historia klubu
Ekstraklasa koszykówki kobiet

Sezon	Nazwa klubu	Miejsce	M	Pkt	Z	R	P	Kosze	-	Kosze	%z
1977-8	MKS Stal	7/10	28	39	11	0	17	1984	-	2302	.39
1978-9	MKS Stal	7/10	28	42	14	0	14	2082	-	2097	.50
1979-0	MKS Stal	10/10	33	43	10	0	23	2156	-	2312	.30
1984-5	MKS Stal	10/12	24	33	9	0	15	1354+	-	1363+	.38
1985-6	MKS Stal	12/12	24	26	2	0	22	1437+	-	1872+	.08
1987-8	MKS Stal	10/12	30	38	8	0	22	2176	-	2493	.27
1988-9	MKS Stal	7/12	28	40	12	0	16	2151	-	2203	.43
1989-0	MKS Stal	4/11	28	41	13	0	15	2229	-	2336	.47
1990-1	MKS Stal	5/12	41	64	23	0	18	3088+	-	3050+	.56
1991-2	MKS Stal	11/12	32	42	10	0	22	2511	-	2550	.31
1992-3	MKS Stal Madah	11/16	34	49	15	1	18	2749	-	2689	.44
1993-4	MKS Stal	16/16	31	41	10	0	21	2305	-	2309+	.32
2000-1	Kama/Odra	5/12	31	49	18	1	12	2311	-	2163	.58
2001-2	Cukierki Odra	5/12	30	43	13	0	17	2102	-	2192	.43
2002-3	Cukierki Odra	7/12	29	41	12	0	17	2125	-	2270	.41
2003-4	Cukierki Odra	8/10	24	32	8	0	16	1680	-	1836	.33
2004-5	Cukierki Odra	7/10	25	37	12	0	13	1665	-	1705	.48
2005-6	Cukierki Odra	6/10	25	34	9	0	16	1566	-	1768	.36
2006-7	Cukierki Odra	/				0			-		.
2007-8	Cukierki Odra	/				0			-		.
2008-9	Cukierki Odra	/				0			-		.
2009-10	Odra Brzeg	6/13	28	67	13	0	15		-		.
Razem		max 4	525	734	209	2	314	37671+	-	39510+	.40

Legenda: + - dane niepełne; - spadek z ligi;

UWAGA: tabela nie uwzględnia meczu Stal-Czarni Szczecin (86:82) z sezonu 1989/90; wynik tego meczu anulowano, gdyż zespół ten wycofał się z rozgrywek.

jg, rd

Od wielu lat królową brzeskiego sportu jest żeńska koszykówka, to dyscyplina, z którą Brzeg jest od dawna utożsamiany w całym kraju. Najpierw Orlik, później Stal, a wreszcie dzisiejsze Cukierki Odra rozsławiały i rozsławiają imię naszego miasta. Przez ostatnie 36 lat nasza żeńska koszykówką przeżywała wzloty i upadki, ale zawsze miała przy sobie wiernych kibiców, którzy dziś mogą oklaskiwać nasze dziewczyny walczące z najlepszymi w kraju.

Wszystko zaczęło się w 1959 roku, kiedy to powstał Międzyszkolny Klub Sportowy Orlik. Rok wcześniej do Brzegu przyjechał Ryszard Bobeł, który miał prowadzić koszykarzy Piasta Brzeg. Bardzo szybko jednak zdecydował się zorganizować grupy dziewcząt, które rozpoczęły zabawę z koszykówką. Pierwszy mecz brzeskie koszykarki zagrały z Orlikiem Opole i doznały wysokiej porażki 4:74, były to jednak „złe miłego początki”. Dziewczęta, zwane popularnie „Bobełówkami” szybko czyniły postępy i już 1963 roku zdobyły brązowy medal podczas Igrzysk Młodzieży Szkolnej w Zielonej Górze. W tym czasie rozpoczęły również rywalizację w seniorskiej lidze międzywojewódzkiej. Już dwa lata później podopieczne Ryszarda Bobła były najlepsze w kraju, wygrywając w Olsztynie Igrzyska Młodzieży Szkolnej. Było to doskonałe podsumowanie sześcioletniej pracy przy budowie silnego środowiska koszykarskiego w Brzegu. Oprócz wspomnianego trenera swój udział w tym mieli jego współpracownicy: Janusz Ciszewski, Bogusław Nowacki, czy Zdzisław Tuła.

Po sukcesach młodzieżowych przyszedł czas na sport dorosły. Koszykarki Orlika rozpoczęły batalię o awans do I ligi. W 1966 roku niewiele im do tego zabrakło, a rok później uzyskały awans do baraży o I ligę. W turnieju półfinałowym, który został rozegrany w sali LO w Brzegu, zajęły pierwsze miejsce i uzyskały prawo gry w finale. W zespole tym grały takie zawodniczki jak: Lidia Tatara, Ewa Gardina, Ewa Kowalska, Halina Baran, Anna Madejska, Halina Szopf, Elżbieta Korbut, Teresa Pachowska, Anna Mączka i Elżbieta Zębata. Turniej finałowy został rozegrany w Szczecinie, gdzie młode brzeżanki wygrały tylko jeden mecz ze Sprotavią, ulegając Czarnym Szczecin i AZS-owi Kraków. Przez kilka kolejnych lat Orlik bezskutecznie dobijał się do bram I, a później II ligi, będąc ciągle czołową drużyną ligi międzywojewódzkiej.

Brzeskie koszykarki przez kilka lat dobrej gry wyrobiły sobie markę na Opolszczyźnie. W 1967 roku w plebiscycie „Trybuny Opolskiej” na najpopularniejszych sportowców, wysokie dziesiąte miejsce zajęła koszykarka Orlika – Lidia Tatara. Rok później ta sama zawodniczka ponownie zyskała uznanie wśród kibiców naszego województwa, tym razem została wybrana na dziewiątym miejscu, taką samą lokatę wśród najpopularniejszych trenerów Opolszczyzny zajął wówczas Ryszard Bobeł.

5 maja 1969 roku, dziesięć lat po powołaniu do istnienia MKS Orlik, sekcję żeńskiej koszykówki przejął Międzyzakładowy Klub Sportowy Stal Brzeg. Pierwsze oficjalne spotkanie Stal rozegrała podczas turnieju o puchar OZKosz w Raciborzu, który odbył się w dniach 10-11 maja 1969 roku. W finałowym pojedynku brzeżanki rozgromiły swoje imienniczki z Raciborza 68:31. Stal w tym historycznym meczu grała w składzie: Lidia Tatara 24, Barbara Wajda 16, Bogusława Buczko 10, Halina Baran 10, Bronisława Sicińska 3, Krystyna Kowalska 3, Elżbieta Głodowska 2. W 1970 roku na stanowisku trenera nastąpiła zmiana, Ryszarda Bobła zastąpił Leon Tuczko, jednak ani jemu, ani trenerowi Bobłowi, który po roku wrócił na ławkę trenerską nie udało się wywalczyć awansu do II ligi. Uczynił to Wiesław Łukaszewicz, który objął stanowisko szkoleniowca w 1973 roku.

Koszykarki Stali Brzeg sezon 1973/74 kończyły meczami z AZS-em Rzeszów i po zwycięstwie z tą drużyną mogły świętować sukces w postaci awansu do II ligi. W składzie brzeskiego zespołu występowały wówczas: Halina Baran, Halina Beczkiewicz, Bogusława Buczko, Małgorzata Dołhasz, Barbara Gody, Alicja Ordyjewicz, Ewa Siuda, Lidia Tatara (kapitan), Barbara Wajda, Elżbieta Wala i Urszula Wołoszyn. Prezesem klubu był Mieczysław Szulc, sekretarzem Włodzimierz Siuda, kierownikiem sekcji Antoni Klasura, a członkiem prezydium zarządu ds. sekcji koszykówki – Tadeusz Lewoniewski.

Pierwszy sezon w gronie drugoligowców zakończył się ósmym miejscem, które dawało gwarancję pozostania w lidze. Po zakończeniu sezonu na stanowisku trenera Janusza Ciszewskiego zastąpił Andrzej Fusek, który przyjechał do Brzegu z Piaseczna i przywiózł ze sobą młodą, utalentowaną zawodniczkę – Urszulę Wąsik, która jak się później okazało, stała się na długie lata czołową zawodniczką Stali i polskiej ligi. Już w pierwszym swoim sezonie w Brzegu Andrzej Fusek zajął ze Stalą trzecie miejsce w II lidze, a rok później świętował awans do I ligi. W tym historycznym sukcesie wkład miały: Barbara Szponarska, Ewa Stojanowska, Ewa Siuda, Nina Rapacz, Barbara Godyń, Halina Fabijaniak, Barbara Tomczyk, Elżbieta Wala, Anna Wojewódka, Irmina Wojewódka, Halina Beczkiewicz oraz Urszula Wąsik, która została królową strzelczyń II ligi.

Premiera I ligi w Brzegu nastąpiła 15 października 1977 roku. Stal rozpoczęła mistrzowskie gry znakomicie, beniaminek pokonał innego debiutanta - Włókniarza Pabianice 68:63. W dwóch pierwszych sezonach „Stalówki” zajmowały siódme miejsce. W sezonie 1978/79 dodatkowym sukcesem brzeskiego zespołu był kolejny tytuł królowej strzelczyń Urszuli Wąsik, tym razem jednak w I lidze. Pierwsza przygoda Stali z I ligą trwała zaledwie trzy lata. W 1979 roku zespól opuściły Anna Wojewódka i Elżbieta Żebrowska, które odeszły do AZS Katowice oraz Nina Rosłan. Osłabiona kadrowo Stal nie zdołała się utrzymać w I lidze i na cztery lata opuściła jej szeregi.

Przez trzy kolejne sezony brzeżanki grając w II lidze ciągle plasowały się w jej czołówce, ale zawsze znajdował się ktoś lepszy. Dopiero w 1984 roku pod wodzą Jacka Rondio Stal wróciła do grona najlepszych. Kolejne dwa lata były walką o ligowy byt. Za pierwszym razem udało się jeszcze go zachować, zajmując w końcowej tabeli 10. miejsce, rok później jednak Stal była ostatnia i znów spadła do II ligi. Tym razem „banicja” trwała tylko jeden sezon, ale „Stalówki” awansowały do I ligi bardzo szczęśliwie. Przed rozpoczęciem sezonu 1987/88 z I ligi wycofano karnie zespół Czarnych Szczecin, jego miejsce miał zająć ktoś z dwójki: Stal Brzeg – Polonia Warszawa. Mecze barażowe zakończyły się zwycięstwem naszych koszykarek i w ten sposób ponownie zawitały wśród najlepszych. Tym razem przygoda brzeskiego zespoły z I ligą trwała dłużej, bo aż siedem lat.

W 1987 roku zespół objął Jan Jargiełło, który w ciągu kilku lat doprowadził Stal do największych sukcesów w historii brzeskiej koszykówki. Najlepszy okazał się być sezon 1989/90. Po rundzie zasadniczej podopieczne Jana Jargiełło zajmowały piąte miejsce i tego też miejsca rozpoczęły rywalizację w fazie play off. Ich rywalem był ponownie zespół warszawskiej Polonii. Po dwóch pierwszych meczach był remis 1:1 i o awansie do „czwórki” decydowało trzecie spotkanie. Zakończyło się ono wygraną Stali 106:99 i cały Brzeg oszalał ze szczęścia. Medalu jednak nie udało się zdobyć, ale czwarte miejsce do obecnej chwili jest największym sukcesem brzeskiej koszykówki. W tym wyjątkowym sezonie Stal grała w następującym składzie: Gabriela Mróz, Urszula Wąsik, Anna Golda, Katarzyna Kulwicka, Ewa Świerk, Bożena Ogorzelec, Monika Tygielska, Barbara Szymańska, Ewa Listowska, Joanna Iwanicka, Agnieszka Wątor. W kolejnym sezonie miały miejsce następne sukcesy, najpierw udział w Pucharze Ronchetti, w którym Stal najpierw rozprawiła się z fińskim Pussihukat Ventaa, a następnie odpadła w II rundzie ze Spartakiem Moskwa. Sezon 1990/91 brzeski zespół zakończył na piątym miejscu oraz zagrał w finale Pucharu Polski, w którym uległ ŁKS-owi Łódź. W tym samym roku zawodniczka Stali Gabriela Mróz została najskuteczniejszą zawodniczką I ligi, zdobywając 1013 punktów, co jest do dnia dzisiejszego najlepszym wynikiem w historii polskiej ligi.

Przez kolejne trzy lata Stal zajmowała coraz niższe lokaty i w 1994 roku opuściła szeregi pierwszoligowców. Do 1998 roku brzeskie koszykarki pod różnymi szyldami: od Stali, przez Merkurego, aż do Orlika, występowały w II lidze. Kiedy już wydawało się, że żeńska koszykówka w naszym mieście się kończy znaleźli się ludzie, którzy postanowili postawić ją na nogi. Już w pierwszym sezonie Kama Brzeg była bliska awansu do ekstraklasy, ale na sukces trzeba było poczekać jeszcze rok. W 2000 roku zespół prowadzony przez Algirdasa Paulauskasa, przy pomocy zaangażowanego już od kilku lat w brzeską koszykówkę Krzysztofa Kubiaka, awansował do grona najlepszych. W pierwszym sezonie Kama, która w trakcie rozgrywek pozyskała nowego, ważnego sponsora, zmieniła nazwę na Cukierki Odra, zajęła piąte miejsce. W zespole tym grały: Gabriela Mróz - Czerkawska, Dilara Wieliszajewa, Anna Marczewska, Helena Rutkowska, Małgorzata Kaniowska, Anna Kędzior, Katarzyna Włosek, Neringa Zakalskiene, Agnieszka Turkowska, Marta Polan. Rok później sukces ten został powtórzony i Cukierki ponownie zakończyły rozgrywki na piątym miejscu.

Ryszard Dzwonek

Zobacz też: Podsumowanie lat 2000-2005 (5 lat w Ekstraklasie)